Mae gwaith wedi dechrau ar gynllun tair blynedd i wyrdroi dirywiad byd natur yn Nant Ffrancon.

Bydd bron i £1 miliwn yn cael eu gwario ar brosiect Natur i Bobl, sydd â'r nod o adfer rhywogaethau prin mewn ardal sy'n wynebu dirywiad ecolegol difrifol.

Yn ôl Ymddiriedolaeth Genedlaethol Cymru, sy'n arwain y cynllun, mae cynefinoedd yn y dyffryn wedi dod yn rhanedig ac mae rhai o rywogaethau Cymru sydd fwyaf dan fygythiad, gan gynnwys mwyalchen y mynydd a llinos y mynydd, mewn perygl o ddiflannu.

Bydd y gwaith yn canolbwyntio ar fwy na 1600 hectar o gynefinoedd - wedi'u lleoli ar dir sy'n cael ei ofalu amdano gan yr Ymddiriedolaeth - gyda blaenoriaeth ar gors ucheldir, rhostir mynyddig, afonydd a glaswelltiroedd blodau gwyllt.

Bydd arolygon ecolegol a monitro rheolaidd yn mapio effaith y gwaith ar adfer Nant Ffrancon, gan ddefnyddio rhywogaethau megis bele’r coed a dyfrgwn, a phlanhigion megis aethnen a meryw fel dangosyddion o iechyd y dyffryn wrth i’r prosiect fynd rhagddo.

Bydd y prosiect hefyd yn cynnwys cymunedau lleol yn yr ardal, gan gynnwys ffermwyr tenant, gwirfoddolwyr a sefydliadau partner.

Dyweddod Simon Rogers, rheolwr y prosiect gan Ymddiriedolaeth Genedlaethol: "Mae Nant Ffrancon yn un o dirweddau mwyaf arbennig Cymru, ond fel sawl lle, mae’n wynebu heriau sylweddol oherwydd colli cynefinoedd a dirywiad mewn bioamrywiaeth."

"Rydym wedi cyrraedd pwynt tyngedfennol, ac mae angen i ni weithredu nawr."

"Mae Natur i Bobl Nant Ffrancon yn rhoi cyfle cyffrous i ni weithio ochr yn ochr â chymunedau lleol, ffermwyr a phartneriaid, i adfer ac uno cynefinoedd sy’n well i fyd natur, cefnogi rhywogaethau dan fygythiad a chreu dyfodol mwy gwydn i’r dyffryn."

"Wrth adeiladu ar waith adfer byd natur blaenorol a pharhaus yn yr ardal, a rhoi pobl wrth wraidd yr adferiad byd natur, rydym yn gobeithio creu gwaddol parhaol lle gall bywyd gwyllt, ffermio a chymunedau ffynnu gyda’i gilydd a lle all bywyd gwyllt ffynnu am genedlaethau."

Mae'r cynllun yn cefnogi nifer o brosiectau lleol, gan gynnwys Tlysau Mynydd Eryri, sy'n defnyddio coleri da byw GPS i reoli pori yn fwy effeithiol ym Mlaen y Nant, fferm draddodiadol yr ucheldir ar ochr orllewinol Nant Ffrancon.

Ym mis Chwefror, dechreuwyd gwaith ar adfer Afon Ogwen a'i hisafonydd mewn ymdrech i wella iechyd afonydd, creu cynefinoedd bywyd gwyllt newydd a gwneud lle i ddŵr yn y dirwedd.