Mae siop yng Nghaernarfon wedi cael gorchymyn i gau am chwe wythnos am werthu fêps i blant.

Roedd fêps anghyfreithlon a theganau ffug hefyd yn cael eu gwerthu yn Siop Gyfleustra Caernarfon (Caernarfon Convenience Store) ar stryd Bont Bridd, yn ôl swyddogion Safonau Masnach Gwynedd.

Mae'r siop wedi bod ar gau ers pythefnos ond bydd yn parhau ar gau tan ganol mis Mehefin yn dilyn gorchymyn yn llys ynadon Caernarfon ddydd Mawrth.

Yn ystod eu hymchwiliad, fe wnaeth swyddogion Safonau Masnach atafaelu nifer sylweddol o fêps anghyfreithlon a theganau ffug o'r siop.

Fe weithiodd Cyngor Gwynedd yn agos gydag asiantaethau partner yn cynnwys iechyd yr amgylchedd, safonau masnach cenedlaethol a Heddlu Gogledd Cymru, gyda sawl pryniant prawf llwyddiannus yn cadarnhau gwerth cynnyrch cyfyngedig, sef fêp, i blentyn.

Gall fêps anghyfreithlon fod yn niweidiol iawn. Maent yn aml yn cynnwys cryfderau nicotin uwchlaw terfynau cyfreithiol, a gallant hefyd gynnwys cemegau anghyfreithlon, a allai fod yn niweidiol.

Gan nad yw'r cynhyrchion hyn yn bodloni'r safonau diogelwch gofynnol, mae defnyddwyr yn peryglu dod i gysylltiad â lefelau anniogel o fetelau fel nicel, plwm a chromiwm a sylweddau niweidiol eraill.

Clywodd y llys fod y gwerthiannau'n cyfrannu at niwsans ac ymddygiad gwrth-gymdeithasol.

Meddai Andrew Parry, rheolwr Safonau Masnach gan Cyngor Gwynedd: "Mae gan bob busnes gyfrifoldeb cyfreithiol i sicrhau bod cynnyrch sy'n gyfyngedig o ran oedran yn cael eu gwerthu'n ddiogel ac i wirio oed cwsmeriaid."

"Mae gwerthu fêps nicotin i blant yn anghyfreithlon ac yn niweidiol iawn, ac mae gennym ddyletswydd i sicrhau bod busnesau yn gweithredu yn unol â'u cyfrifoldebau."

"Er bod ein swyddogion bob amser yn anelu at ymgysylltu'n gadarnhaol gyda busnesau i'w helpu i ddeall eu cyfrifoldebau, daw pwynt pan nad oes gennym ddewis ond cymryd camau cyfreithiol."

"Rwy'n ddiolchgar i'r Swyddogion Safonau Masnach am eu hymchwiliad trylwyr, ond hefyd i Heddlu Gogledd Cymru am eu cefnogaeth a'u cymorth parhaus."

"Mae hyn yn anfon neges glir am ein hymrwymiad i fynd i'r afael â'r cyflenwad o gynhyrchion anghyfreithlon yn ein cymunedau a stopio gwerthu cynnyrch cyfyngedig oedran i blentyn."

"Byddem yn annog aelodau'r cyhoedd i fod yn wyliadwrus am yr hyn maen nhw'n ei brynu ac i osgoi cefnogi unrhyw fasnach anghyfreithlon sy'n peri risg wirioneddol i'n cymunedau."

O dan orchymyn y llys, bydd y siop yn parhau ar gau tan 11.59pm ddydd Llun 15 Mehefin.

Mae swyddogion Safonau Masnach ynghyd â phartneriaid yn addo monitro'r siop ac unrhyw fusnes arall sy'n torri'r gyfraith.

Ychwanegodd llefarydd ar ran Cyngor Gwynedd: "Mae tîm Safonau Masnach ymroddedig Gwynedd yn defnyddio ystod o ddulliau ymchwilio, gan gynnwys cŵn canfod, i ddarganfod cynhyrchion cudd - arwydd clir bod gweithredwyr yn gwbl ymwybodol o'u gweithgareddau anghyfreithlon."

"Mae gweithio partneriaeth agos o fewn a thu hwnt i'r Cyngor yn parhau i fod yn hanfodol wrth fynd i'r afael â'r mater cynyddol hwn."

"Mae aelodau o'r cyhoedd yng Ngwynedd sydd ag unrhyw wybodaeth am bobl y maent yn credu a allai fod yn rhan o weithgareddau masnachu anghyfreithlon neu unrhyw un y maent yn credu a allai fod yn ddioddefwr gweithgaredd o'r fath yn cael eu hannog i gysylltu â thîm Safonau Masnach Cyngor Gwynedd."