Mae Rhun ap Iorwerth wedi datgelu ei Gabinet yn Llywodraeth Cymru gyntaf o dan Blaid Cymru

Cafodd Mr ap Iorwerth ei ethol fel Brif Weinidog Cymru ddydd Mawrth yn ystod y sesiwn Senedd gyntaf ers yr etholiad.

Mae Plaid yn ffurfio llywodraeth leiafrifol ar ôl dod yn blaid fwyaf yn y Senedd, ond chwe sedd yn brin o fwyafrif.

Sioned Williams yw'r dirprwy brif weinidog a bydd ei briff yn cynnwys cyfiawnder cymdeithasol a chydraddoldeb. Mae'r cyn-Lywydd y Senedd, Elin Jones, wedi'i henwi'n weinidog cyllid.

Mae'r tîm uwch yn cynnwys tri aelod o'r Senedd o'r Gogledd, gan gynnwys dau o etholaeth Gwynedd Maldwyn. Mabon ap Gwynfor yw'r gweinidog Iechyd newydd, tra bod Sian Gwenllian yn weinidog dros llywodraeth leol, tai a chynllunio.

Mae Llyr Gruffydd o etholaeth Clwyd wedi cael ei benodi'n weinidog dros gyfrifoldeb gwledig a chynaliadwyedd.

Mae cyn-aelod seneddol Elfyn Llwyd yn dychwelyd i gwleidyddiaeth fel y gwnser cyffredinol, ond bydd angen cadarnhau ei benodiad yn y Senedd.

Mae cyn-arweinydd Plaid, Adam Price, yn ymgymryd â'r cyfrifoldeb dros fenter, cysylltedd ac egni, tra bod Anna Brychan yn goruchwylio addysg a'r iaith Gymraeg.

Dyweddod Mr ap Iorwerth: "Rwy'n hyderus y bydd y cabinet hwn yn dod ag egni newydd, syniadau newydd a chyfeiriad newydd i'r ffordd mae ein cenedl yn cael ei harwain."

"Mae fy llywodraeth yn un unedig, llawn doniau a phrofiad sy’n barod i wasanaethu. Bydd yn mynd ati i gyflawni ar sail yr hyn sy’n bosibl, gan weithio fel un tîm bob dydd i wella bywydau pobl Cymru."

"Byddwn yn cael ein llywio gan ein hegwyddorion wrth inni chwilio am atebion ymarferol i'r materion sy'n wynebu cymunedau ar hyd a lled ein gwlad – a byddwn yn bwrw ati i gyflawni ein hamcanion gydag egni yn ddi-ymdroi."

"Mae ein haddewid yn syml – ad-dalu’r ymddiriedaeth y mae pobl wedi’i rhoi ynom cyn gynted ag y gallwn, gan ddod â'r genedl ynghyd. Mae cyfnod newydd o arweinyddiaeth yn dechrau heddiw."

Dyma weddill y cabinet:

• Trefnydd, Prif Chwip a Gweinidog y Cabinet dros Ddiwylliant a Chwaraeon – Heledd Fychan
• Gweinidog Cabinet dros Effeithiolrwydd Llywodraeth a’r Cyfansoddiad – Dafydd Trystan Davies 
• Dirprwy Weinidog dros Iechyd Cyhoeddus ac Ataliol – Nerys Evans
• Dirprwy Weinidog dros Ofal Cymdeithasol, Iechyd Meddwl ac Iechyd Menywod – Delyth Jewell 
• Dirprwy Weinidog dros Drafnidiaeth – Mark Hooper
• Dirprwy Weinidog dros Sgiliau ac Addysg Drydyddol – Cefin Campbell

Dwyeddod Sioned Williams, sy'n cynrychioli Brycheiniog Tawe Nedd: "Rwy’n ei theimlo’n fraint cael fy mhenodi'n Ddirprwy Brif Weinidog gan Brif Weinidog Cymru, Rhun ap Iorwerth, ac rwy'n ymgymryd â'r rôl hon gydag ymdeimlad dwfn o bwrpas."

"Mae hon yn llywodraeth i bawb sydd wedi ymrwymo i droi addewid yn weithredu ar unwaith i bobl Cymru, gyda phwyslais clir ar fynd i'r afael â'r heriau sy'n wynebu pob cymuned."

"Rwy'n benderfynol o weithredu ar ein blaenoriaethau o'r diwrnod cyntaf, yn enwedig o ran cyflwyno ein cynnig gofal plant a thaclo tlodi plant ar frys, fel bod pob plentyn yn cael y diogelwch a'r cyfle mae’n ei haeddu."