Mae'r Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd 2026 ym Môn yw’r werddaf erioed, yn ôl trefnwyr.

Mae asesiad amgylcheddol ym rhagweld y bydd y Urdd yn lleihau allyriadau carbon o 40,000kg o gymharu ag Eisteddfod yr Urdd Dur a Môr ger Port Talbot y llynedd.

Mae hynny'n cyfateb i arbed yr holl ddefnydd trydan blynyddol ym mhentref Pencarnisiog (h.y. 30 o gartrefi) neu blannu 1,800 o goed a’u tyfu am 10 mlynedd.

Mae gan Urdd Gobaith Cymru ymrwymiad i weithredu mewn "dull mor gynaliadwy ac eco gyfeillgar â phosibl".

Dyweddod Llio Maddocks, cyfarwyddwr y celfyddydau: "Gelwir Ynys Môn yn ynys werdd yn aml, felly mae cyhoeddiad heddiw yn deyrnged gwbl addas i Fôn Mam Cymru."

"Fel mudiad ieuenctid, mae’n gyfrifoldeb arnom ni i sicrhau dyfodol cynaliadwy a gosod esiampl dda i’n plant a’n pobl ifanc."

"Rydym yn hynod falch o’r datblygiadau arloesol hyn, ac yn annog pawb sy’n ymweld â’r maes i fynd i weld yr unedau pŵer hydrogen gwyrdd dros yr wythnos."

"Mae hyd yn oed yn bosib yfed y dŵr pur a glân mae’r generadur yn ei gynhyrchu – dyma’r dŵr mwyaf newydd ar y blaned! Fel trefnwyr, rydym yn awyddus i osod seiliau cadarn ar gyfer gwyliau’r dyfodol, gan arwain y ffordd o ran cynaliadwyedd yng Nghymru."

Am yr tro cyntaf, mae 30% o faes yr Eisteddfod ym Mona yn cael ei bweru gan unedau pŵer hydrogen gwyrdd. gyda’r unig allbwn yn ddŵr glân, pur.

Mae'r system yn cael ei darparu gan GeoPura trwy bartneriaeth rhwng yr Urdd, Menter Môn ac Uchelgais Gogledd Cymru, y bwrdd economaidd rhanbarthol.

Meddai Dafydd Gruffydd, rheolwr gyfarwyddwr Menter Môn: "Mantais hydrogen gwyrdd yw ei fod yn caniatáu inni ddatgarboneiddio gweithgareddau sydd fel arall yn anodd eu mynd i'r afael â nhw."

Yn draddodiadol, mae gwyliau mawr wedi dibynnu ar eneraduron diesel oherwydd nad oes llawer o ddewisiadau amgen ar gael."

"Trwy ddefnyddio unedau pŵer hydrogen, gallwn ddarparu pŵer glân, tawel a lleihau ôl troed carbon digwyddiadau yn sylweddol."

Cae Sioe Môn oedd lleoliad hefyd ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd 2004 - y tro olaf ar yr ynys - ac drwy gydweithio agos â Chyngor Sir Ynys Môn, dewiswyd yr un safle fel lleoliad priodol ar gyfer yr Eisteddfod eleni.

Mae defnyddio pŵer y grid a phaneli solar, a’r isadeiledd sy’n bodoli’n barod ar y Maes yn lleihau’r effaith amgylcheddol yn sylweddol o’i gymharu â defnyddio generaduron diesel traddodiadol.

Mae darllediad byw S4C, a gynhyrchir gan y cwmni annibynnol Afanti, hefyd yn ddibynnol ar systemau ynni mwy cynaliadwy - gyda'r stiwdio deledu yn ddefnyddio system batri er mwyn galluogi staff i bweru cerbydau trydanol ac offer technegol.

Yn ogystal, mae holl staff celfyddydau ac Eisteddfod yr Urdd wedi derbyn hyfforddiant llythrennedd carbon.